Największe miasta w Polsce intensywnie przygotowują się do wdrożenia Stref Czystego Transportu, które mają na celu wyeliminowanie starszych pojazdów niespełniających surowych norm emisji spalin. Obecnie problem ten dotyczy głównie Warszawy i Krakowa, jednak w przyszłości podobne regulacje mogą zostać wprowadzone także w innych polskich miastach.
Do 2026 roku pojazdy niespełniające określonych standardów, takich jak norma Euro 5 dla samochodów z silnikiem Diesla oraz Euro 3 dla aut benzynowych i na LPG, nie będą mogły poruszać się po centrach miast. Oznacza to, że firmy oraz indywidualni kierowcy muszą przygotować się na konieczność wymiany pojazdów lub dostosowania ich do europejskich norm emisji spalin.
Jak egzekwowane będą europejskie normy emisji spalin?
Aby skutecznie kontrolować przestrzeganie przepisów, na wjazdach do miast mają zostać zamontowane nowoczesne systemy monitoringu. Kamery będą skanować tablice rejestracyjne pojazdów i natychmiast porównywać je z danymi zapisanymi w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
Dzięki temu weryfikacja, czy dany pojazd spełnia aktualne normy emisji spalin, będzie odbywać się automatycznie. Jeśli samochód nie będzie zgodny z obowiązującymi regulacjami, właściciel może zostać obciążony mandatem. Szczegółowe zasady naliczania kar zależą od lokalnych przepisów, jednak mają stanowić istotny środek odstraszający od korzystania z nieekologicznych pojazdów w centrach miast.
Jak sprawdzić zgodność auta z normami?
Dopuszczalna emisja spalin obwiązuje każdego, dlatego, aby uniknąć problemów, właściciele pojazdów powinni, czy ich samochód spełnia wymogi. Najprostszy sposób to sprawdzenie wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Można również skorzystać z aplikacji mObywatel lub rządowego portalu historiapojazdu.gov.pl.
Czego wymagają normy Euro 3 i Euro 5?
Normy emisji spalin to seria przepisów obowiązujących na terenie Unii Europejskiej, których celem jest ograniczenie ilości szkodliwych substancji emitowanych przez pojazdy. Pierwsze regulacje pojawiły się w latach 90., a od tamtego czasu były stopniowo zaostrzane, aby wymusić na producentach wprowadzanie bardziej ekologicznych technologii.
Norma Euro 3, obowiązująca od 2000 roku, zaostrzyła limity dotyczące emisji tlenków azotu (NOx), węglowodorów oraz tlenku węgla, szczególnie w przypadku silników benzynowych. Maksymalna dopuszczalna emisja spalin wynosiła wówczas odpowiednio 0,15 g/km, 0,2 g/km i 2,3 g/km.
Norma Euro 5, wprowadzona we wrześniu 2009 roku, jeszcze bardziej ograniczyła tę wartość zwłaszcza w silnikach Diesla. Maksymalny poziom NOx w ich przypadku został zmniejszony do 0,18 g/km, a dodatkowo wprowadzono nowe limity emisji cząstek stałych (0,005 g/km).
Normy Euro 7 obowiązujące obecnie nałożyły nowe limity – od początku roku 2025 dopuszczalna emisja CO2 dla samochodów osobowych poruszających się na terenie UE została zmniejszona z 120g CO2/km do 93,5g CO2/k. Natomiast w przypadku samochodów dostawczych ta norma została uregulowana do poziomu max 153,9g CO2/km.
Kontrowersje związane z nowymi regulacjami
Nowe przepisy budzą kontrowersje, zwłaszcza w kontekście błędnych wpisów w bazie CEPIK dotyczących norm emisji spalin. Wielu kierowców odkryło, że ich pojazdy zostały nieprawidłowo sklasyfikowane, co może prowadzić do problemów z wjazdem do stref czystego transportu.
Błędy wynikają głównie z niedoskonałości algorytmu przypisującego normę na podstawie roku produkcji oraz cech pojazdu, takich jak pojemność silnika czy wersja nadwozia. W niektórych przypadkach błędna klasyfikacja może skutkować nałożeniem dodatkowych opłat lub całkowitym zakazem wjazdu do centrum miasta.
Kierowcy, którzy zauważą błędy w dokumentacji swojego pojazdu, powinni udać się do wydziału komunikacji w celu dokonania korekty wpisu. W tym celu konieczne mogą być dodatkowe dokumenty, takie jak świadectwo zgodności. Warto zawczasu sprawdzić poprawność przypisanej normy spalin Euro, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji.